
Quốc hội thông qua luật kinh doanh bất động sản sửa đổi: Những điều người mua nhà cần biết
Ngày 21/11/2026, Quốc hội thông qua Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) với 471/479 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Luật gồm 10 chương, 63 điều, có hiệu lực từ ngày 01/07/2027. Các mức trần đặt cọc 5%, thanh toán lần đầu 30% và thu tối đa 95% trước khi cấp Giấy chứng nhận đã có trong Luật năm 2023. Điểm đáng chú ý ở luật vừa thông qua là quy định rõ việc thu tiền trước khi bất động sản đủ điều kiện kinh doanh và sử dụng mã định danh điện tử trong giao dịch đối với tài sản đã được cấp mã.
1. Đặt cọc tối đa 5%, nhưng phải đủ điều kiện mới được thu
Theo Điều 18 của luật vừa được thông qua, chủ đầu tư chỉ được thu tiền đặt cọc để bảo đảm ký hợp đồng khi bất động sản đã đủ điều kiện đưa vào kinh doanh. Với bất động sản hình thành trong tương lai, mức cọc tối đa là 5% giá bán hoặc giá thuê mua. Thỏa thuận đặt cọc phải ghi rõ giá và khoản cọc được tính vào lần thanh toán đầu tiên. Mức trần này đã được quy định tại khoản 5 Điều 23 của Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023.
Luật sửa đổi quy định chủ đầu tư không được thu tiền dưới bất kỳ hình thức nào để bảo đảm ký hợp đồng mua bán, thuê mua hoặc chuyển nhượng trước khi bất động sản, dự án hoặc quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án đủ điều kiện đưa vào kinh doanh. Khi gặp phiếu “booking”, “giữ chỗ” hay “đăng ký ưu tiên”, người mua nên xem khoản tiền có được dùng để giữ quyền mua hoặc để bảo đảm ký hợp đồng hay không, ai là bên nhận tiền và điều kiện hoàn trả được ghi thế nào.
2. Mua nhà hình thành trong tương lai, cần kiểm tra hồ sơ nào?
Với giao dịch thực hiện theo Luật số 29/2023/QH15 đang có hiệu lực, Điều 24 quy định các điều kiện đưa nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai vào kinh doanh. Khi mua căn hộ đang xây, người mua có thể bắt đầu từ bốn nhóm hồ sơ sau.
Với dự án có nhiều tòa mở bán theo từng đợt, nên đối chiếu phạm vi của văn bản trước khi chuyển tiền. Chẳng hạn, nếu văn bản chỉ liệt kê căn hộ thuộc tòa A, người mua căn ở tòa B cần đề nghị cung cấp văn bản áp dụng cho tòa B.
3. Các mốc thanh toán 30%, 70% và 95% được tính như thế nào?
Đối với mua bán nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai, mức 30% tính cho lần thanh toán đầu tiên, đã bao gồm tiền cọc. Mức 70% và 95% là tổng số tiền đã thu đến từng thời điểm. Các đợt thanh toán sau đợt đầu phải phù hợp với tiến độ xây dựng.
Nếu bên bán là tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thuộc trường hợp luật quy định, mức thu tối đa trước bàn giao là 50% giá trị hợp đồng, tương đương 2 tỷ đồng trong ví dụ trên. Với thuê mua bất động sản hình thành trong tương lai, lần đầu tối đa 30%, tổng số tiền thanh toán trước tối đa 50%. Phần còn lại được tính thành tiền thuê trả hằng tháng trong thời hạn thuê mua, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác theo thông tin công bố về luật sửa đổi.
4. Khi nào thanh toán 5% còn lại? Mốc 50 ngày được tính ra sao?
Theo thông tin công bố về luật sửa đổi, phần giá trị hợp đồng còn lại được thanh toán sau khi người mua nhận Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. Nếu người mua tự nguyện làm thủ tục, chủ đầu tư phải bàn giao đầy đủ hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận trước khi thu khoản còn lại.
Chủ đầu tư có 50 ngày để nộp hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận, tính từ ngày bàn giao nhà ở cho bên mua hoặc từ thời điểm bên thuê mua nhà ở đã thanh toán đủ tiền theo thỏa thuận, trừ trường hợp khách hàng tự nguyện làm thủ tục. Đây là thời hạn nộp hồ sơ của chủ đầu tư. Thời điểm cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận được xác định theo thủ tục cấp giấy. Trách nhiệm nộp hồ sơ trong 50 ngày đã có tại khoản 3 Điều 17 của Luật năm 2023.
5. Công khai pháp lý và sử dụng mã định danh điện tử trong giao dịch
Trước khi đưa bất động sản vào kinh doanh, chủ đầu tư phải công khai thông tin trên Hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản và trên trang thông tin thuộc quyền sử dụng của doanh nghiệp. Thông tin công khai gồm hồ sơ đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng, tình trạng thế chấp hoặc tranh chấp, các hạn chế về quyền sở hữu hoặc sử dụng nếu có và hợp đồng dùng để ký với khách hàng. Chủ đầu tư phải cập nhật khi thông tin thay đổi. Nghĩa vụ công khai hồ sơ dự án đã có trong Luật năm 2023.
Mã định danh điện tử đã được quy định ở cấp nghị định theo Nghị định 357/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ 01/03/2026. Luật sửa đổi đưa nội dung này vào luật và yêu cầu sử dụng mã trong giao dịch khi bất động sản đã được cấp mã. Theo thông tin công bố sau phiên biểu quyết, bất động sản chưa được cấp mã vẫn tiếp tục giao dịch theo quy định pháp luật.
6. Bảo lãnh ngân hàng và tài khoản nhận tiền cần kiểm tra ra sao?
Với mua hoặc thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai theo Luật năm 2023, Điều 26 cho phép khách hàng chọn có hoặc không có bảo lãnh cho nghĩa vụ tài chính của chủ đầu tư đối với mình. Việc từ chối bảo lãnh phải được thỏa thuận bằng văn bản tại thời điểm ký hợp đồng. Nếu chọn bảo lãnh, người mua nên kiểm tra thư bảo lãnh phát hành cho mình, gồm phạm vi bảo lãnh, thời hạn hiệu lực và điều kiện yêu cầu ngân hàng thực hiện nghĩa vụ. Văn bản cam kết phát hành thư của ngân hàng và thư bảo lãnh cấp cho từng khách hàng là hai hồ sơ ở hai bước khác nhau.
Luật sửa đổi yêu cầu chủ đầu tư, doanh nghiệp kinh doanh bất động sản và doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ bất động sản nhận tiền thanh toán từ khách hàng qua tài khoản tại tổ chức tín dụng hoạt động hợp pháp tại Việt Nam, đồng thời ghi đúng giá giao dịch thực tế trong hợp đồng. Sàn giao dịch có trách nhiệm kiểm tra pháp lý và điều kiện đưa bất động sản vào kinh doanh trước khi niêm yết. Khi thanh toán, người mua nên đối chiếu tên chủ tài khoản, số tài khoản và nội dung chuyển tiền với hợp đồng hoặc thông báo thanh toán của doanh nghiệp.
7. Giao dịch trước ngày 01/07/2027 áp dụng luật nào?
Ngày Quốc hội thông qua là 21/11/2026. Ngày luật sửa đổi có hiệu lực là 01/07/2027. Trong thời gian trước ngày hiệu lực, khi đặt cọc, ký hợp đồng hoặc thanh toán, các bên cần đối chiếu Luật số 29/2023/QH15 và các văn bản đang có hiệu lực. Với trường hợp ký hợp đồng trước ngày 01/07/2027 nhưng tiếp tục thanh toán hoặc bàn giao sau ngày này, cần đối chiếu điều khoản chuyển tiếp của luật mới và hồ sơ giao dịch cụ thể.




