Gia Lai định hình không gian phát triển mới theo mô hình 3 trục, 2 khu, 3 trung tâm, 4 phân vùng

Quy hoạch tỉnh Gia Lai thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050 được điều chỉnh theo mô hình phát triển mới, khai thác lợi thế biển – cao nguyên, hướng tới tăng trưởng GRDP bình quân từ 10,5% đến năm 2030.

Gia Lai mở bản đồ tăng trưởng mới

Quy hoạch tỉnh Gia Lai thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050 đang được điều chỉnh theo hướng tái tổ chức không gian phát triển, tạo nền tảng cho một chu kỳ tăng trưởng mới. Điểm nhấn của quy hoạch lần này là mô hình phát triển “3 trục hành lang động lực – 2 khu kinh tế – 3 trung tâm tăng trưởng – 4 phân vùng chức năng”.

Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm khai thác tối đa lợi thế chiến lược của Gia Lai trong không gian phát triển mới, đặc biệt là sự kết hợp giữa kinh tế biển, cao nguyên, cửa khẩu, công nghiệp, nông nghiệp công nghệ cao, du lịch và logistics.

Mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 10,5% đến năm 2030

Theo định hướng điều chỉnh quy hoạch, Gia Lai đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân từ 10,5%. Tỉnh phấn đấu trở thành địa phương phát triển khá, có hệ thống hạ tầng đồng bộ, hiện đại; đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội của người dân tiếp tục được nâng cao.

Không chỉ dừng ở vai trò một địa phương có thế mạnh nông nghiệp và du lịch, Gia Lai hướng tới trở thành trung tâm công nghiệp chế biến, chế tạo, năng lượng tái tạo, nông nghiệp công nghệ cao, dịch vụ, du lịch biển – cao nguyên, đồng thời mở rộng sang các lĩnh vực mới như chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, kinh tế số và chuyển đổi xanh.

3 trục hành lang động lực tạo khung phát triển chiến lược

Trong điều chỉnh quy hoạch, Gia Lai xác định 3 trục hành lang động lực gồm:

Trục hành lang động lực Đông – Tây: Giữ vai trò kết nối các không gian phát triển quan trọng, mở rộng liên kết giữa vùng biển, đô thị, cao nguyên và cửa khẩu.

Trục hành lang kinh tế biển phía Đông: Phát huy lợi thế đô thị ven biển, cảng biển, sân bay, du lịch, dịch vụ và công nghiệp công nghệ cao.

Trục hành lang phía Tây: Gắn với không gian cao nguyên, vùng nguyên liệu, kinh tế cửa khẩu, logistics và các tuyến giao thông chiến lược.

Ba trục này được kỳ vọng sẽ trở thành “khung xương sống” giúp Gia Lai phân bổ nguồn lực hợp lý hơn, đồng thời hình thành các cực tăng trưởng mới trong giai đoạn tới.

2 khu kinh tế giữ vai trò hạt nhân

Quy hoạch xác định 2 khu kinh tế quan trọng gồm Khu kinh tế Nhơn Hội và Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh.

Trong đó, Khu kinh tế Nhơn Hội giữ vai trò hạt nhân động lực của không gian phía Đông, gắn với kinh tế biển, công nghiệp, logistics, đô thị và dịch vụ. Đây là khu vực có khả năng tạo sức lan tỏa mạnh nhờ lợi thế ven biển, hạ tầng giao thông và hệ sinh thái đô thị – công nghiệp.

Ở phía Tây, Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh được định hướng là hạt nhân phát triển kinh tế biên mậu, gắn với khu vực Đức Cơ – Ia Dom – Ia Dơk – Ia Krêl và hành lang Quy Nhơn – Pleiku – Lệ Thanh.

3 trung tâm tăng trưởng mở rộng động lực phát triển

Gia Lai cũng định hình 3 khu vực động lực chính.

Thứ nhất là khu vực động lực phía Đông, gồm Quy Nhơn mở rộng, Khu kinh tế Nhơn Hội, sân bay Phù Cát và TOD Diêu Trì. Đây là không gian có nhiều lợi thế về đô thị, dịch vụ, công nghiệp, logistics và du lịch biển.

Thứ hai là khu vực động lực phía Bắc ven biển, gồm Hoài Nhơn, Phù Mỹ, Đề Gi và TOD Bồng Sơn. Khu vực này được định hướng trở thành cực tăng trưởng mới của không gian phía Bắc tỉnh.

Thứ ba là khu vực động lực phía Tây, gồm Pleiku mở rộng, Khu kinh tế biên mậu Lệ Thanh, Chư Sê và Đak Đoa. Đây là cực tăng trưởng gắn với Quốc lộ 14, Quốc lộ 19, sân bay Pleiku, cao tốc Quy Nhơn – Pleiku – Lệ Thanh trong tương lai, các tuyến kết nối cửa khẩu và vùng nguyên liệu lớn trên cao nguyên.

4 phân vùng chức năng, phát triển theo lợi thế riêng

Không gian kinh tế - xã hội của Gia Lai được chia thành 4 vùng chức năng.

Vùng 1 phát triển kinh tế tổng hợp ven biển, đô thị hạt nhân, công nghiệp công nghệ cao, logistics sân bay, dịch vụ giáo dục và y tế.

Vùng 2 tập trung vào đô thị, du lịch sinh thái, văn hóa, thương mại dịch vụ và kinh tế cửa khẩu.

Vùng 3 phát triển nông nghiệp, sinh thái, di sản, du lịch về nguồn và dự trữ carbon.

Vùng 4 định hướng nông nghiệp công nghệ cao, chăn nuôi gia súc, du lịch nông nghiệp và bảo tồn di sản văn hóa dân tộc.

Cách phân vùng này giúp Gia Lai phát triển theo hướng cân bằng hơn, vừa khai thác lợi thế biển, vừa phát huy giá trị cao nguyên, cửa khẩu, văn hóa bản địa và nông nghiệp công nghệ cao.

Gia Lai bước vào chu kỳ phát triển mới

Việc điều chỉnh quy hoạch tỉnh Gia Lai không chỉ là yêu cầu về quản lý không gian phát triển, mà còn là cơ sở quan trọng để huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực trong dài hạn.

Với mô hình “3 trục – 2 khu – 3 trung tâm – 4 phân vùng”, Gia Lai đang đặt nền móng cho một bản đồ phát triển mới: liên kết hơn, hiện đại hơn và giàu động lực tăng trưởng hơn.

Trong bối cảnh hạ tầng giao thông, kinh tế số, chuyển đổi xanh, công nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo ngày càng trở thành động lực mới, Gia Lai có cơ hội bứt phá để trở thành cực tăng trưởng quan trọng của khu vực biển – cao nguyên trong giai đoạn 2021–2030 và tầm nhìn đến năm 2050.

Nguồn: Báo Đầu tư, bài viết: “Quy hoạch tỉnh Gia Lai theo mô hình 3 trục, 2 khu, 3 trung tâm, 4 phân vùng”, tác giả Nguyễn Toàn.